سنگ کلیه چیست؟

سنگهای کلیه (لیتیاز کلیوی ، نفرولیتیتازیس) رسوباتی سخت از مواد معدنی و نمکی هستند که در کلیه ها تشکیل می شود.

آیا کودکان هم به سنگ کلیه مبتلا میشوند؟

بله .هرچند شیوع سنگ کلیه در کودکان خیلی کمتر از بزرگسالان است ولی در کودکان حتی از دوره نوزادی میتواند ایجاد شود. نکته مهم این است که سنگ کلیه در کودکان اکثرا علت زمینه ای و ژنتیکی دارد .در نتیجه برخورد ما با  سنگ کلیه در کودکان نسبت به بزرگسالان با دقت و بررسی بیشتری همراه است و بررسی و درمان سنگ را  صرفا با دفع سنگ متوقف نمیکنیم.

علایم سنگ کلیه در کودکان چیست ؟

در کودکان کم سن میتواند حتی به صورت بی قراری بروز نماید به طوری که در خیلی از موارد با کولیک های دوره شیرخواری اشتباه میشود .هم چنین درد و ناراحتی موقع دفع ادرار در این سن شایع است.

در عین حال سنگ کلیه ممکن است باعث ایجاد علائم نشود تا زمانی که درون کلیه حرکت کند و به مجاری ادراری  منتقل شود .که در آن مرحله ، ممکن است این علائم ایجاد شود:

 

  • درد شدید در پهلو و پشت ، زیر دنده ها
  • دردی که به قسمت تحتانی شکم و کشاله ران تابیده می شود
  • درد هنگام ادرار
  • ادرار صورتی ، قرمز یا قهوه ای
  • تهوع و استفراغ
  • نیاز مداوم به ادرار کردن
  • تکرر ادرار
  • در صورت وجود عفونت، تب و لرز وجود دارد
  • ادرار کردن به دفعات با  مقادیر اندک
  • با حرکت سنگ در مجاری ادراری شما ممکن است درد ناشی از سنگ کلیه تغییر کند - مثلاً انتقال به مکان متفاوت یا شدت آن افزایشیابد.

در چه صورتی باید به پزشک مراجعه کنیم :

سنگ کلیه با هر اندازه در سنین زیر 18 سال حتی در صورت عدم وجود علایم حاد جهت بررسی علت و پیشگیری

  • سنگ ادرار متعدد
  • رسوب کلسیم در کلیه یا نفروکلسینوز
  • سنگ ادرار همراه با اختلال کارکرد کلیه
  • سنگ کلیه بالای 5 میلی متر در بزرگسالان
  • سنگ ادرار همراه  با سابقه عفونت ادراری
  • سنگ ادرار با اختلال ساختاری در کلیه
  • سنگ ادرار در فردی که شرح حال مثبت بیماری جدی کلیوی در خانواده دارد
  • یا در صورتی که هنگام دفع سنگ در صورت:
  • درد آنقدر شدید است که نمی توانید ساکت باشید یا موقعیتی راحت پیدا کنید
  • درد همراه با حالت تهوع و استفراغ
  • درد همراه با تب و لرز
  • خون در ادرار
  • احتباس ادرار

چگونه میتوان سنگ کلیه را تشخیص داد:

اکثرا به علت دردهای شکم یا به علت وجود خون در آزمایش ادرار ردپای آن یافت میشود.

پزشکان می توانند با مراجعه به دستگاه ادراری با سونوگرافی یا سی تی اسکن ، سنگ کلیه را تشخیص دهند. سونوگرافی اولین انتخاب تشخیصی ماست زیرا در معرض اشعه  قرار نمی گیرد. اگر سونوگرافی قطعی نیست - یا اگر پزشک فرزند شما در مورد آن سؤال دارد - ممکن است ما از عکس ساده شکم ودر موارد نادری از  سی تی اسکن کمک بگیریم. سی تی اسکن می تواند به پزشک کودک کمک کند تا موقعیت و اندازه دقیق سنگ را  پیدا کند.

در حین قرار ملاقات ، شما و فرزندتان برای معاینه جسمی و بحث در مورد سلامتی فرزندتان با یک متخصص ارولوژی اطفال و نفرولوژیک کودکان ملاقات خواهید کرد ، از جمله بررسی داروهای فعلی تجویز شده و بدون نسخه که بعضا میتوانند باعث تشکیل سنگ شوند  و سابقه دقیق رژیم غذایی کودک و مصرف مایعات.

اگر فرزند شما سنگی را پشت سر گذاشت ، سعی کنید آن را بازیابی کنید ، آن را در یک کیسه پلاستیکی قرار دهید و آن را به قرار ملاقات خود ببرید ، تا بتواند برای آنالیز شیمیایی ارسال شود. چندین آزمایش نیز در هنگام ویزیت درخواست میشود ، از جمله:

تجزیه و تحلیل ادرار برای ارزیابی عوامل موثر در تشکیل سنگ ، از جمله افزایش سطح کلسیم در ادرار.گاه نیاز به جمع آوری ادرار 24 ساعته میشود.

آزمایش خون برای جستجوی عوامل خطر دیگر

تجزیه و تحلیل شیمیایی سنگ (در صورت دفع شدن) برای شناسایی نوع سنگ و ارائه سرنخ های مهم در مورد چرایی شکل گیری آن.

ارزیابی اختلالات ارثی برای بررسی عوامل خطر مانند اختلالات نادر ارثی

پس از اتمام آزمایشات ، ممکن است از شما خواسته شود که قرار ملاقات پیگیری را برگردانید.

 چگونه سنگ کلیه درمان می شود؟

بهترین روش درمانی به اندازه ، محل ، تعداد و ترکیب سنگ (های) کودک بستگی دارد. در بسیاری از موارد ، سنگها می توانند بطور خودبخود و بدون هیچگونه درمانی دفع شوند.

پزشكان  ممكن است در حین دفع سنگ داروهای خاصی را تجویز كنند كه نشان داده شده احتمال عبور خودبخود سنگ را افزایش می دهد.

برای جلوگیری از بزرگتر شدن و افزایش تعداد سنگ محلولها ی ترکیبی وجود دارد که توسط پزشک تجویز میشود .بر حسب جواب آزمایشات خون و ادرار کودک گاه نیاز به تجویز داروهای خاص دیگر فرضا برای کاهش کلسیم یا اگزالات ادرارو .... انجام میشود.

گاه درمانهای طبی موثر و کارساز نیست و نیاز به استفاده از روشهای دیگری برای خروج سنگ مباشد. انتخاب روش به محل ، اندازه و نوع سنگ و همچنین آناتومی كودك شما بستگی دارد.

 روشها شامل موارد زیر است:

 

لیتوتریپس موج شوک خارج از بدن:

لیتوتریپس - سنگ کلیه در کودکان - دکتر زهرا پورنصیری فوق تخصص کلیه و مجاری ادرار کودکان

لیتوتریپسی موج شوک خارج از بدن(ESWL) رایج ترین وروش  کمترین تهاجم برای درمان سنگ است. ESWLبرای ارسال امواج شوك یا ماورا صوت  از طریق پوست به بدن كودك شما از دستگاه مخصوصی به نام "لیتوترپتتر" استفاده می كند.

lithotripterامواج شوک را در همان نقطه ای که سنگ در آن قرار دارد متمرکز می کند ، به همان روشی که یک لنز ذره بین می تواند نور خورشید را برای ایجاد گرمای شدید متمرکز کند. این باعث می شود سنگ به قطعات کوچک شکسته شود. بسیاری از امواج شوک به آرامی اعمال می شوند .این ممکن است تا یک ساعت طول بکشد. قطعات بعد از آن طی روزهای بعد در ادرار عبور می کنند.هنگامی که امواج شوک وارد پوست می شوند ، متمرکز نیستند ، بنابراین هیچ آسیبی به پوست یا اندام های داخلی وارد نمی کنند. با این وجود ، می توان برخی از ناراحتی ها را با این روش به وجود آورد ، و بسیار مهم است که کودک در حین انجام این عمل  بماند تا امواج شوک با دقت مورد هدف قرار گیرند. به همین دلیل از بیهوشی عمومی استفاده می شود.و اکثرا نیاز به بستری نبوده با توصیه مصرف فراوان آب بعد از چند ساعت  بیمار ترخیص میشود.

پس از درمان ، بسته به موقعیت سنگ ممکن است تا سه ماه طول بکشد تا همه قطعات عبور کنند. میزان موفقیت کلیESWL حدود 85 درصد است. احتمالاً سنگ هایی در قطب پایین کلیه منتقل نمی شوند. سنگهای خیلی سخت ، مانند سنگهای ساخته شده از سیستین یا اسیداوریک ممکن است خیلی خوب تکه تکه نشوند.

سنگ شکنی با استفاده از سیستوسکوپی:

سنگ شکنی با استفاده از سیستوسکوپی - سنگ کلیه در کودکان - دکتر زهرا پورنصیری فوق تخصص کلیه و مجاری ادرار کودکان

این تکنیک از محدوده کوچکی که از طریق مجرای ادرار به مثانه فرزند شما منتقل می شود ، استفاده می کند و از آنجا به یکیا هر دو مجرای ادرار (لوله هایی که کلیه را با مثانه وصل می کند) و کلیه ها را استفاده می کند. دوربین های دیجیتالی متصل به دامنه به پزشکان این امکان را می دهند که سنگ ها را ببینند و آنها را با انواع ابزارهای ویژه طراحی شده حذف کنند.

ادراروسکوپی تحت بیهوشی عمومی انجام می شود. میزان موفقیت بسیار بالا است ، به بالا و 95 درصد. با این حال ، میزان موفقیت برای سنگ های بزرگ پایین تر است ، که ممکن است به درمان های متعدد نیاز داشته باشد ، و در کودکانی که آناتومی ادرار آن را دشوار می کند ، دامنه رسیدن به سنگ را دشوار می کند.

 

نفرولیتوتومی جلدی:

نفرولیتوتومی جلدی سنگ کلیه در کودکان - دکتر زهرا پورنصیری فوق تخصص کلیه و مجاری ادرار کودکان 

نفرولیتیتومی جلدی(PCNL) برای معالجه سنگ های بزرگ کلیوی استفاده می شود و از سوزنی استفاده می کند که از طریق پوست و داخل کلیه ها تحت هدایت سونوگرافی و اشعه ایکس انجام شود. سپس یک ابزار به کلیه منتقل می شود تا به طور  مستقیم ، تکه تکه شدن و برداشتن سنگ انجام شود.

PCNLتحت بیهوشی عمومی انجام می شود.یک لوله تخلیه کلیه معمولاً به مدت دو تا چهار روز در محل کار خود باقی می ماند. PCNLدر صورتی که کودک شما سنگی سخت یا بزرگ داشته باشد بسیار مفیداست.

آیا رژیم غذایی خاصی باید برای سنگ کلیه رعایت شود؟

نوشیدن آب فراوان و نمک کم تقریبا در همه انواع سنگ کلیه توصیه میشود.ولی رعایت رژیم های غذایی دیگر بستگی به نوع سنگ دارد.   نوشیدن مایعات به اندازه کافی هر روز مهمترین عادت در شیوه زندگی برای جلوگیری از سنگ کلیه است. نوشیدن کافی مایع ، ادرار را رقیق نگه می دارد و به بیرون راندن مواد معدنی که ممکن است سنگ تشکیل دهند ، کمک می کند. اگر کودک به اندازه کافی آب می نوشد ، ادرار باید تقریباً روشن باشد.

یک نوجوان باید روزی شش تا هشت لیوان آب بنوشد ، مگر اینکه نارسایی کلیوی داشته باشد.

بقیه محدودیتهای غذایی بستگی به نوع سنگ دارد.مثلا در سنگهای اگزالاتی محدودیت در مصرف غذاهای اگزالات توصه میشودمانند:آجیل جات ،ریواس ،توت فرنگی ،کاکائو،چای پررنگ ،اسفناج

محدودیت مصرف لبنیات حتی در سنگهای کلسیمی توصیه نمیشود و مصرف ان باغذا باعث دفع اگزالات و کاهش بروز سنگ نیز میشود.ولی مصرف شربت یا قرصهای کلسیمی باید محدود ودر صورت نیازمقدارمصرف  مجاز آن  تحت نظر پزشک باشد.

گرچه در بزرگسالان محدودیت مصرف پروتیینهای حیوانی بخصوص گوشت قرمز توصیه میشود ولی در کودکان بخصوص در کشور ما که کلا غذاهای گوشتی کمتر استفاده میشود  محدودیت بیشتر درمصرف  پروتیین توصیه نمیشود.در هرحال در نظر داشته باشید که برخی از پروتئین های گوشتی و حیوانی را با لوبیا ، نخود فرنگی خشک و عدس میتوان  جایگزین کرد ، این مواد غذایی حاوی گیاهان دارای پروتئین بالا و کم اگزالات هستند.ودر عین حال در کودکانی که تمایل به مصرف زیاد غذاهای گوشتی دارند بهتر است با متخصص تغذیه مشاوره کرد.

آیا درمان سنتی  برای دفع سنگ وجود دارد؟

روشهای سنتی برای سنگ پیشنهاد شده است مانند آب هندوانه،جوانه گندم،سبزی ریحان،گیاه خارخسک؛خار شتر ،آب کرفس  ،سرکه سیب ،مائ الشعیر و آب لیمو.  ولی در اکثر موارد در مورد اثر بخشی آنها مطالعه ای علمی صورت نگرفته است . آب لیمو به علت داشتن سیترات که عامل مهاری برای تشکیل سنگ کلیه هست توصیه میشود .در هر حال اکثر مواقع استفاده از آنها برای پیشگیری کارآیی دارد . و در عین حال بستگی به نوع سنگ امکان دارد بعضی از آنها موثر بوده و یا برعکس باعث تشدید سنگ سازی شود . در نتیجه بهتر است قبل از استفاده با پزشک مشورت شود .

آیا آبهای معدنی باعث کاهش سنگ سازی میشود؟

بستگی به املاح و بخصوص مقدار کلسیم موجود در آن میتواند موثر بوده یا حتی باعث تشدید سنگ سازی شود.در نتیجه آشامیدن آب شهری به صرفه ترن و راحتترین  راه برای پیشگیری از سنگ سازی است.

آیا امکان دارد سنگ کلیه عود کند؟

بستگی به علت آن دارد. اگر سنگ در زمینه بیماری ارثی یا متابولیک باشد احتمال عود در تمام دوران زندگی وجود دارد.ولی گاه علت سنگ سازی یک اختلال ساختاری کلیه است که بعد از رفع آن انتظار عود مجدد نمیرود.یا در خیلی از موارد در بررسیهای علت مستعد کننده برای سنگ کلیه کشف نمیشودکه در این موارد هم احتمال عود کم است.

طول مدت درمان دارویی چقدر است ؟

 در هر فرد متفاوت است.بستگی  به اندازه سنگ ، تعداد سنگ ،محل سنگ،مقدار املاح ادرار ،وضعیت تغذیه بیمار ، و وجود عامل زمینه ساز سنگ دارد. به طور معمول کمتر از 3 تا 6 ماه نیست. ولی گاه بیمار تا آخر عمر محکوم به دریافت دارو خواهد بود.

 

آیا میتوانیم سنگ کلیه رو درمان نکنیم ؟

بعضی از انواع سنگها که  در زمینه بیماریهای ارثی تشکیل میشوند میتوانند در طی سالها باعث کاهش کارکرد کلیه و نیاز به دیالیز بشوند.هم چنین سنگ سازیهای مکرر بخصوص اگر همراه با عفونت یا انسداد مجاری ادراری باشد منجر به کاهش کارکرد کلیه خواهد شد .

هم چنین در صورت عدم درمان به موقع سنگ میتواند بزرگ شده یا حرکت کند و در مجاری ادرار قرار بگیرد و باعث ایجاد درد و ناراحتی فراوان بشود .علایمی مانند سوزش ادرار و تکرر ادرار همیشگی نیز میتواند بدهد .

 

دکتر زهرا پورنصیری .نفرولوژیست کودکان.مهر 1398

 

برای ویزیت غیرحضوری به لینک زیر مراجعه نمایید:

http://www.drpournasiri.com/telemedicine.html

چسبندگی لبه های واژن که در دختران قبل از سن بلوغ رخ میدهد مشکل نسبتا شایعها ی است که در یک تا سه درصد دختران نابالغ دیده میشود.بیشترین سن شایع آن 6 ماه تا 2 سالگی و 5 تا 6 سالگی میباشد. متاسفانه این مشکل در بسیاری از موارد از نظر والدین و حتی بسیاری از پزشکان دور میماند.لابه های  به همچسبیده به شکل یک لایه بافتي نازك و شفاف هستند که باعث ا یجاد چسبندگي ضخیم و فیبروزي می شوند. البته شدت چسبندگي میتولند نسبی یا کامل باشد.

9k= مطالب آموزشی برای والدین - دکتر زهرا پورنصیری

همانطور که در شکل فوق میبینید چسبندگی منجر میشود که سوراخ های دهانه رحم و مجرای ادرار که به طور طبیعی باید قابل رویت باشد ،دیده نشود.

 

چرا چسبندگی لبه های واژن ایجاد میشود ؟

 علت قطعی آن مشخص نیست ولی بیشترین علتی که برای آن مطرح شده سطح پایین هورمون استروژن در دختران نابالغ میباشد .در نتیجه به علت وجود هورمون استروژن خون مادر در نوزادان  معمولا در نوزادان یا شیرخواران کوچک تر دیده نمی شود .مشابه این وضعیت در دخترانی که به سن بلوغ رسیده اند نیز دیده می شود. درواقع با بالا رفتن سطح استروژن در دخترانی که عادت ماهانه شان آغاز شده، احتمال ابتلای آنها به چسبندگی لابیاها نیز کمتر می شود.

عواملی مانند رطوبت موضعی ،عفونت موضعی یا التهاب و حساسیتهای پوستی در محل ،چاقی عوامل مستعد کننده آن به به حساب میآیند.

 

چسبندگی چه مشکلی میتوتند برای کودک ایجاد کند؟

گاهی میتواند بدون علامت باشد ولی به علت تجمع ادرار در پشت محل چسبندگی میتواند با درد و سوزش موقع ادرار کردن،خارش،عدم احساس تخلیه کامل ادرار ،ریزش ادرار در لباس زیر،بوی نامطبوع در محل ،مستعد کردن کودک به عفونت ادراری ،التهاب و عفونت واژن، درد در هنگام باز کردن پاها  باشد. گاهی به علت خاراندن یا در ورزش به علت باز کردن زیاد پاها این غشا دچار پارگی شده و منجر به دیدن لکه خون در لباس زیر و وحشت کودک و والدین میشود.

چسبندگی لبه های واژن یکی ا ز علل دیدن خون یا گلبول قرمز یا گلبول سفید در آزمایش ادرار میباشد که اگر معاینه کامل توسط پزشک انجام نشده باشد منجر به تشخیص نادرست و انجام آزمایشات هزینه بر غیر ضروری میشود.

 

آیا چسبندگی لبه های واژن میتواند منجر به ورم کلیه  یا تاثیر گذاری در کارکرد مثانه بشود؟

اگر منجر به عفونتهای مکرر ادراری نشودخیر.

رو‏شهای‏ درمان‏ چسبندگی‏ :

توصیه یا عدم توصیه به درمان بستگی به شدت چسبندگی دارد. چسبندگی های کوچک یا متوسط دهانه واژن را به طور کامل نمی پوشاند و ممکن است زمانی که دختر به سن بلوغ برسد، لابیاها به صورت خود به خودی از هم جدا شوند
البته پزشک متخصص به بررسی میزان چسبندگی لابیاها در طول معاینه های دوره ای ادامه خواهد داد و در شرایطی که چسبندگی ، شدت و وسعت بیشتری پیدا کند یا با علائم دیگری که در بالا به آن اشاره شد، همراه شود، درمان های لازم را برای او در نظر خواهد گرفت.

چسبندگی متوسط یا خفیف که فقط  قسمت تحتانی واژن را می پوشاند ممکن است با استفاده از یک کرم نرم کننده مانند وازلین یا کرم آد که دو بار در روز روی موضع مالیده می شود درمان شوند.
چسبندگی های بزرگ و قابل توجه ای که دهانه واژن و همچنین در اغلب موارد دهانه منفذ خروج ادرار را می پوشاند، ممکن است با استفاده از کرم استروژن تحت درمان قرار بگیرد

این احتمال وجود دارد که چسبندگی، جلوی خروج طبیعی ترشحات واژینال و در برخی موارد ادرار را هم بگیرد که این مساله ممکن است منجر به جمع شدن ادرار در قسمت پشت چسبندگی شود.
در این حالت ادرار کردن به صورت کامل انجام نمی شود و بخشی از ادرار به صورت قطره قطره دفع می گردد. موثرترین راه درمان چسبندگی های بزرگ استفاده از کرم حاوی استروژن است که باید دوبار در روز و به مدت مشخصی (دو تا سه هفته) آن را در محل مورد نظر مالید.

بهتر است قبل از استفاده از پماد دستگاه تناسلی با آب شسته و خشک شود و مقدار کمی از پماد توسط گوش پاک کن به خط چسبندگی مالیده شود .از استفاده زیاد و استعمال دارو در محل اطراف چسبندگی خودداری شود.

اگر باردار هستید، بهتر است هنگام مالیدن کرم استروژن برای دخترتان از دستکش های مخصوص پزشکی استفاده کنید یا این کار را به شخص دیگری محول کنید تا خطر جدب استروژن را از طریق پوست کاهش دهید.

آیا استفاده از پماد استروژن عارضه ای ایجاد میکند؟

استفاده درست و به اندازه معمولا عارضه مهمی ایجاد نمیکند ولی در غیر این صورت میتواند با عث تحریک یا تغییر رنگ محل ، بزرگ شدن سینه یا به طور نادر خونریزی از واژن بشود که همه آنها یک یا دو ماه بعد از قطع پماد بهبود خواهد یافت.

چقدر‏ طول میکشد تا چسبندگی ‏ باز‏ شود؟

حدود 80 درصد موارد با درمانهای بالا چسبندگی باز خواهد شد.. نیمی از تمام انواع چسبندگی ها در عرض دو تا سه هفته جدا خواهند شد. گاهی اوقات لازم است درمان را به مدت 4 تا 6 هفته ادامه دهید.

دلایل شکست درمان می تواند شامل مالیدن کرم روی تمام ناحیه فرج به جای تمرکز کردن روی نواحی دارای چسبندگی یا عدم مصرف مقدار کافی کرم یا شدید و طولانی بودن چسبندگی  باشد.
البته چنین مواردی خیلی کم و نادر هستند
اگر قبلا از این روش درمان استفاده کرده اید و نتیجه نگرفتید از مصرف بی رویه پماد خودداری کرده و  مجددا به پزشک خود مراجعه کنید .

چه موقع باید جراحی انجام داد؟

در صورتی که چسبندگی با یک یا دو دوره درمان طبی باز نشود میتوان با یک جراحی کوچک و سرپایی و با  بی حسی موضعی با پماد،  لبه های مجرا را از هم جدا کرد.ولی استفاده از وازلین چند ماه بعد از آن برای پیشگیری از عود توصیه میشود.

آیا امکان عود چسبندگی وجود دارد و برای جلوگیری از عود چه کاری میتوان انجام داد ؟

  • در 15 در صد موارد امکان عود وجود دارد .که با انجام  چند توصیه زیر میتوانید احتمال عود را کم کنید:
  • قرار دادن کودک در وان آب گرم و تمیز به صورت روزانه (به شرطی که کودک سابقه عفونت ادراری نداشته باشد )
  • عدم استفاده از صابون یا مواد شوینده برای شستن مجرای ادراری
  • خشک کردن مجرای ادرار بعد از هر بار شستن
  • استفاده از لباسهای زیر و شلوارهای گشاد و نخی
  •  عدم استفاده از جوراب شلواری و شلوار های تنگ و چسبان در دختر بچه ها
  • درمان کرمک در صورت دیدن علایم آن
  • عدم مصرف ادویه های تند یا مواد آلرژیک که منجر به التهاب دستگاه تناسلی میشود
  • در مواردی که با عود مکرر همراه هست میتوان بعد باز شدن مجرا  از وازلین به مدت 6 تا 12 ماه یک بار در روز استفاده کرد

دکتر زهرا پورنصیری /فوق تخصص کلیه کودکان /مرداد98

 

داروهای بدون نسخه یا OTCداروهایی هستند که داروخانه ها مجاز به فروش آنها بدون نسخه پزشک هستند.

توجه به نکات زیربرای  جلوگیری از عوارض احتمالی توصیه میشود:

1/ همیشه برچسب دارو را با دقت بخوانید.

2/راهنمایی های مقدار مصرف یا دوز را بررسی کنید تا اطمینان حاصل شود که دارو برای سن کودک شما مناسب است.

3/همیشه از وسیله اندازه گیری که همراه با دارو داده میشود یا سرنگ مدرج استفاده کنید. هرگز قاشق خانگی / آشپزخانه را به عنوان یک جایگزین برای اندازه گیری استفاده نکنید.چون مقدار حجم هر قاشق بر طبق کارخانه تولید کننده میتواند کاملا با تولید کارخانه دیگرمتفاوت باشد.

4/ در صورت امکان، با کمک راهنمای  دارو و یا مراکز خدمات درمانی آن دوز را با توجه به وزن فرزندتان تعیین نمایید.

5/ از دارو تاریخ گذشته استفاده نکنید.

6/ازدادن داروهای ضد سرفه و داروهای سرماخوردگی به کودکان زیر 4 سال و بالاخص کودکان زیر یکسال اجتناب کنید.

7/ فقط از دارویی که یک علامت خاص کودک شما را درمان میکند،استفاده کنید.

8/ داروهایی را که برای بزرگسالان در نظر گرفته شده است به کودک خود ندهید.

9/ هرگز از داروهای سرفه، سرماخوردگی و یا آلرژی به منظور خوابالود کردن فرزند خود استفاده نکنید.

10/ مراقب باشید با دادن دو داروی متفاوت که دارای مواد تشکیل دهنده فعال یکسان هستند دوز دو برابر را به فرزند خود ندهید.

11/ تمام مواد دارویی را در مکان امن و دوراز دسترس و دید کودک خود نگهداری کنیدو از نگهداری  مواد سمی در شیشه های خالی داروها جدا اجتناب کنید.

12/ هرگز داروهای حاوی آسپرین را در کودک و نوجوان خود باعلائم سرماخوردگی یا آنفولانزا استفاده نکنید.

13/ اگر کودک شما هر گونه عوارض جانبی یا واکنشی را نشان داد دارو را متوقف کنید و بلافاصله با یک مرکز ارائه دهنده خدمات بهداشتی تماس مراجعه کنید.

14/اگر سوالی دارید با یک ارائه دهنده خدمات بهداشتی صحبت کنید و ازمشاوره و پرسیدن سوالات پزشکی از افراد ناآگاه خودداری کنید.

دکتر زهرا پورنصیری /فوق تخصص کلیه کودکان/مرداد 1398

 

از پوشک گرفتن کودک مرحله مهمی از زندگی کودک میباشد ودر صورتی که به صورت غلط انجام شود میتواند منجر به عوارض مهمی مانند مثانه عصبی،بی اختیاری ادراری در سنین بالاتر یاعود عفونت ادراری شود.

چه موقع میتوانیم کودک خود را از پوشک بگیریم ؟

 آموزش توالت را به کودک  زمانی انجام دهید که هم شما و کودک شما برای اینکار آمادگی داشته باشید. اگر در استرس روحی حاد به سر میبرید یا دچار افسردگی یا نقاهت بیماری خاصی هستید از انجام اینکارخودداری کنید .اگر از بیماری وسواس رنج میبرید ابتدا با مراجعه به پزشک و مصرف دارو آنرا کنترل نمایید.خانمهای شاغل بهتر است برای اینکه تمام وقت در کنارکودک باشند در سه روز اول آموزش از مرخصی شغلی استفاده کنند.بهتر است تا آموزش کامل کودک از رفتن به مسافرت یا مهمانهای رسمی چندروزه اجتناب کنید.

بهترین سن برای از پوشک گرفتن کودک 18 ماهگی تا سه سالگی میباشد.اموزش از پوشک گرفتن کودک به منظوراموزش کنترل ادرار در مواقع بیداری است و کنترل ادرار شبانه خودبخود تا 5 سالگی بدست میاید.

علایم آمادگی کودک برای آموزش توالت کردن:

  • کودک شمااعلام میکندکه پوشک اومرطوب یاخیس است.
  • کودک شمابه نظرمیرسدبه صندلی توالت کودک ویاتوالت علاقه مند شده باشد.
  • فرزندشمامیگویدکه اومایل به رفتن به توالت ویااستفاده ازصندلی توالت است.
  • فرزندشمامفهوم ادرارکردن و خیس شدن را درک میکند.
  • اگرپوشک مرطوب باشد،کودک شما احساس ناراحتی میکند.
  • پوشک کودک شما درطول روز2 ساعت یابیشترخشک میماند.
  • کودک شمابایک پوشک خشک ازخواب بیدارمیشود.
  • کودک شمامیتواندشلوارخودراپایین بیاورد و سپس دوباره بپوشد.
  • کودک شما توانایی حرکتی برای رساندن خود به توالت رادارد.

 چگونه باید کودکم را برای آموزش توالت آماده کنم؟

-اجازهدهید گاهی فرزندشماهنگام رفتن شمابه توالت حضورداشته باشد و در محیط دستشویی احساسراحتیکند.

-اجازه دهیدفرزند تان ادرار و مدفوع را درتوالت ببینید و از او بخواهید تا سیفون توالت را بکشد.

-قبل ازآموزش  توالت به فرزندتان،چندصندلی توالت کودک را در مکانهای مختلف خانه مانند اتاق خواب یا بازی  یا هال  قراردهیدتاکودک بتواند در صورت نیاز در زمان کوتاه خود را به آن برساند.

-اجازه دهید فرزند شما صندلی توالت را تماشا و لمس کند و با آن آشنا شود.

-به فرزندتان بگوییدکه صندلی توالت مطعلق به او است.

 -در ابتدا به کودک اجازه دهید با لباس و مانند صندلی معمولی روی صندلی توالت بنیشند و هر وقت خواست بلند شود تا طرز استفاده از آن را یاد بگیرد.

- پس ازاینکه فرزندتان به صندلی توالت عادت کرد و به طورمنظم با لباسهای خود روی آن نشست،سعی کنیدکودک خود را بدون اینکه شلوارو پوشک به تن داشته باشد،روی صندلی توالت بنشانید.

-گام بعدی این است که به کودک خود نشان دهید که چگونه از صندلی توالت استفاده کند. مدفوع را از یک پوشک کثیف به صندلی توالت ببرید. اجازه دهید فرزند شما انتقال مدفوع از صندلی توالت به توالت را مشاهده کند. اجازه دهید تا کودک شما سیفون توالت را بکشد و ناپدید شدن مدفوع را ببیند

چگونه کودکم را برای استفاده از توالت آموزش دهم؟

 پس از اینکه کودک شما باسیفون توالت و نشستن روی صندلی توالت آشنا شد و با آن احساس راحتی کرد، میتوانید آموزش کودک خود را شروع کنید. بر کودک خود شلوارهای کاملا آزاد و راحت به تن کنید.

اکثر کودکان یک بار در روز، معمولا یک ساعت پس از غذا خوردن، مدفوع می کنند.اکثر کودکان یک ساعت پس از صرف یک نوشیدنی بزرگ ادرار می کنند.ولی گاهی مادران از تغییر چهره کودک یا به فکر فرو رفتن کودک یا نشانه های دیگر در کودک خود میتوتنند زمان مورد نظر را حدس بزنند.

علاوه بر نشانه هایی فوق فرزندتان را در فواصل منظم بر روی صندلی توالت قرار دهید. این ممکن است اغلب هر ۱.۵تا ۲ساعت باشد.

وقتی که او در صندلی توالت است با فرزند خود بمانید. خواندن کتاب یا صحبت کردن با فرزندتان هنگامیکه روی صندلی نشسته است ممکن است به کودک شما کمک کند تا آرامش یابد. کودک خود را هنگامی که به صندلی توالت در حمام می آید، تحسین و تشویق کنید، اما اگر فرزند شما ادرار یا مدفوع نکرد ناامید نشوید. با کودک خود صبور باشید.

هنگامی که کودک شما آموخت که از صندلی توالت استفاده کند، فرزند شما می تواند از توالت عادی استفاده کند و مدفوع را آنجا انجام دهد.

شورت آموزشی چیست؟

پزشکان در مورد اینکه آیا باید از شورت آموزشی استفاده کرد، مخالف هستند. بعضی ها فکر می کنند که شورت های آموزشی ممکن است بچه ها را گیج کند و باعث شود تا آنها فکر کنند که میتوانند از آنها مانند پوشک استفاده می کنند. این ممکن است فرایند آموزش توالت را کند کند. دیگران فکر می کنند شورت آموزشی ممکن است زمانی که کودک شما آموزش می بیند مفید باشد . گاهی اوقات زمانی که برای کودک کنترل مثانه مشکل تر است شورت های آموزشی در شب مورد استفاده قرار می گیرند.

اگر فرزند من  در شلوار خود ادرار یا مدفوع کند چه باید کرد؟

فرزند شما ممکن است گاه گاه حتی پس از یادگیری نحوه استفاده از توالت  این اتفاق برایش بیافتد. گاهی اوقات، کودکان بسیار شدید درگیر فعالیت های خود می شوند و فراموش می کنند که  باید از توالت استفاده کنند. به طور منظم به فرزند خود برای رفتن به توالت یادآوری کنید تا از بروز این مشکل جلوگیری کنید ولی اگر این اتفاق افتاد آرام باشید.فرزندتان را تنبیه نکنید به سادگی لباس فرزند خود را تغییر دهید و همچنان به تشویق فرزندتان برای استفاده از صندلی توالت ادامه دهید.

چقدر طول می کشد تا کودکم آموزش ببیند؟

این زمان برای هر کودک متفاوت است ممکن است از یک هفته  تا 3 ماه طول بکشد . مهم است که شما صبور و حامی باشید. اگر علیرغم سعی فراوان فرزندتان هنوز مقاومت کند یا با آموزش توالت مشکل داشته باشد،ابتداجهت اطمینان از سلامت دستگاه ادراری کودک  با پزشک کودک خود مشاوره کنید. اگر علیرغم سلامتی جسمی کودک شما استفاده از  توالت را یاد نگرفته است به این دلیل  است که کودک شما هنوز برای آموزش توالت آماده نیست و سه ماه بعد مجددا مراحل قبل را تکرار کنید.

نکات مهم:

-در کودکان با سابقه عفونت ادراری آموزش توالت بسیار مهم میباشد و احتمال عود عفونت ادراری در این زمان بیشتر میشود.

-در صورتی که کودک مبتلا به یبوست مزمن باشد ابتدا یبوست را درمان کنید و بعد مبادرت به اموزش توالت کنید.

-در صورتی که در ناحیه دستگاه ادراری زخم و قرمزی و التهاب وجود دارد قبل از شروع اموزش ادرار کردن باید درمان شود

-به علت عدم تکامل اعصاب مثانه وعدم حجم مناسب مثانه از پوشک گرفتن کودک قبل از 18 ماهگی توصیه نمیشود.

 

خرداد1398/دکتر زهرا پورنصیری /نفرولوژیست کودکان 

 

نوار مثانه یا تست ارودینامیک برای بررسی عملکرد ذخیره ای و تخلیه ای مثانه و مجرا از نظر عصبی و عضلانی استفاده می شود و سیکل مثانه و مجرای این تست 45-30 دقیقه طول می کشد.

نوار مثانه چگونه انجام می شود و مراحل انجام و کیفیت آن چگونه است؟

برای انجام نوار مثانه نیاز به ناشتا بودن نیست. باید از نظر وجود عفونت ادراری فغان مریض را درمان کرد. داروها و سوند فولی حداقل 24 ساعت قبل از تست قطع شود. تقویم ادراری 24 ساعته قبل از تست باید توسط بیمار نوشته شود. تقویم ادراری عبارت است از نسبت ساعتهای ادرار کردن و مقدار آن در هر دفعه بر روی کاغذ.

 

https://www.aparat.com/video/video/embed/vt/frame/pid/0/showadstart/no/showvideo/yes/videohash/0ZwBE?data[as]=1

 

نوار مثانه چگونه انجام می شود؟

 2 عدد سوند بسیار باریک در مثانه و مقعد گذاشته می شود و سپس با پر کردن تدریجی مثانه با نرمال سالین سوالهایی را در رابطه با اولین احساس پرشدگی مثانه – احساسهای تخلیه ادراری پرسیده می شود که باید دقیقاً جواب داده شود. پس از پرشدن کامل مثانه و نیاز شدید به ادرار کردن، از بیمار خواسته می شود که ادرار بکند و با این کار حس مثانه – قابلیت حجم پذیرش مثانه – حداکثر ظرفیت مثانه – قدرت انقباضی عضلات مثانه – لرزشهای عصبی عضلانی مثانه – هماهنگی بین عضلات مثانه و دریچه خروجی مثانه و عملکرد مجرای ادراری مشخص می گردد. 

چه مواقعی از نوار مثانه برای تشخیص استفاده می کنیم؟

1- موارد تکرر و سوزشهای ادرار مقاوم به درمان دارویی مخصوصاً زیر 40 سال

2- عفونتهای عود کننده ادراری

3- بی اختیاری های ادراری

4- شک به مثانه های عصبی

5- آسیب های نخاعی

6- وجود ناهنجاریهای مادرزادی ستون فقرات کمری

7- بیماریهای عصبی و ستون فقرات از قبیل پارکینسون – MS- دیابت و دیسک مهره های کمری

نکات توصیه پس از انجام تست نوار مثانه

1- برای بیمار به صورت روتین آنتی بیوتیک پس از تست داده شود .

2- پس از انجام تست احساس سوزش ادراری خفیف تا متوسطی وجود دارد که با مصرف مایعات زیاد برطرف می شود. در صورت طول کشیدن آن بیش از 24 ساعت یا وجود تب همراه آن حتماً با دکتر مربوطه در ارتباط باشید.

3- دفع قطراتی از خون پس از تست طبیعی و در صورت ادامه و شدت آن باید اطلاع داده شود.

 

دکتر حسین کرمی متخصص جراحی کلیه ، مجاری ادراری تناسلی

 

مقدمه

بیشتر کودکان زمانی که درمی‌یابند باید به پزشک مراجعه کنند، دچار ترس و دلهره می‌شوند، خواه این مراجعه برای یک معاینه ساده ماهیانه باشد، خواه به دلیل بیماری و کسالت کودک و خواه برای درمان بیماریهای حاد و سختی که نیاز به معاینات متخصصین دارد. 

برخی از کودکان به راحتی درباره نوع بیماریشان و مراحل مختلف آن می‌توانند صحبت کنند، در حالی که برخی دیگر شدیداً احساس گناه می‌کنند و از هر گونه بحث و گفت و گویی درباره آن امتناع می‌ورزند. این گروه بر این باورند که بیماری آنها کیفری برای انجام ندادن خواسته‌ها و دستورات والدین و سایر نزدیکان‌شان است. در چنین شرایطی وظیفه پدر و مادر این است که علت بیماری کودک را به زبان ساده و در حد فهم او برایش توضیح دهند تا بهتر بتواند فرآیند درمان را تحمل کند. 

مهمترین ترسهای کودکان هنگام معاینات پزشکی

جدایی از والدین

بیشتر کودکان از اینکه در اتاق دیگری و جدای از پدر و مادرشان تحت معاینه قرار بگیرند، می‌ترسند. ترس جدایی از والدین هنگام معاینات پزشکی، اغلب در بین کودکان زیر ۷ سال شایع است. البته لازم به ذکر است که گاهی کودکان ۱۳ - ۱۲ساله نیز از معاینه پزشک و یا دندانپزشک دچار ترس و اضطراب می‌شوند. 

درد

عامل دیگری که ممکن است کودک را از معاینه پزشک بترساند، «احساس درد» ناشی از معاینه است. برخی از کودکان نگران این موضوع هستند که معاینه پزشک آسیبی به آنها برساند. به خصوص اگر نیازی به تزریق واکسن و یا آمپول باشد. ترس ناشی از درد معاینه در بین کودکان ۱۲ - ۶ سال بسیار رواج دارد، هر چند که ممکن است تا سالهای بعد نیز این پیشینه ذهنی را به خاطرآورد. 

نحوه رفتار پزشک

متاسفانه یکی از عوامل موثر بر ترس کودک، شیوه رفتار و روش ارتباط برقرار کردن پزشک با کودک است. معمولاً پزشکان عادت دارند طبق روال همیشگی خود، کودک را سریع و تند معاینه کنند و با نوشتن نسخه و دستورالعمل استفاده از دارو، به معاینه نفر بعد بپردازند. در حالی که ممکن است کودک از این همه عجله و سرعت پزشک به وحشت افتد و برداشت غلط و نادرستی از معاینه در ذهن خود بپروراند، که نتیجه نهایی آن نیز بیزاری و ترس کودک از فرآیند معالجه و درمان است. 

در حالی که پزشکان لایق و کاردان، با صبر و حوصله خود و دادن شیرینی و یا برچسب عروسکی به کودکان و حتی صحبت و گفت وگویی ساده و محبت آمیز درباره مسائل مورد علاقه کودک، درصدد کسب اعتماد او برمی‌آیند و سعی می‌کنند ریشه ترس از درمان را در دل آنها از بین ببرند. خوب است پدر و مادر نیز بعد از معاینه، پاداشی مناسب برای کودک در نظر بگیرند تا موجب تکرار رفتار شجاعانه او در معاینه‌های بعدی شوند. 

سایر عوامل

گاهی نگرانی کودک از معاینات پزشکی، ناشی از اطلاعات غلطی است که احتمالاً کودک از پدر و مادر و یا نزدیکان خود می‌شنود. در مواردی ممکن است والدین با کوچکترین سوءظنی نسبت به نوع بیماری فرزندشان تصور کنند که او حتماً باید در بیمارستان بستری شود و مورد عمل جراحی قرار گیرد و یا حتی تصور کنند با کمترین اهمال کاری، کودک تلف می‌شود. در صورتی که تمام این برداشتهای غلط والدین می‌تواند موجب خیال پردازیهای موهوم کودک شود و او را شدیداً از محیطهای مرتبط با پزشکی و درمان به وحشت اندازد. 

گاهی والدین برای اینکه کودک را وادار به خوردن داروهایش کنند، جملاتی به او می‌گویند که بیشتر او را می‌ترسانند. برای مثال به او می‌گویند: «باید قرصهایت بخوری وگرنه ... می‌میری ...» در حالی که وظیفه پدر و مادر و نزدیکان کودک این است که با شرح و ساده سازی موقعیت کودک، مراحل درمان را برای او هرچه راحت تر کنند. نکته‌ای که باید یادآور شویم، احساس گناهی است که بیشتر کودکان هنگام بیماری دچار آن می‌شوند. آنها ممکن است تصور کنند بیماری آنها تنبیهی برای انجام ندادن وظایف و مسئولیت‌هایشان است. برخی از آنها بر این باورند که رنج حاصل از معاینه‌های پزشکی نیز بخشی از مجازات و تنبیه آنها است. نتیجه پژوهشی نشان می‌دهد که گروهی از کودکان فلج و معلول بر این باور بودند که ناتوانی و معلولیت جسمانی آنها ناشی از عدم اطاعت از دستورات والدینشان و سرپیچی کردن از قوانین و مقررات آنها بوده است. 

روشهای کاهش ترس کودک از پزشک و معاینه‌های پزشکی

هدف از معاینه را برای کودک شرح دهید.

اگر معاینه کودک صرفاً برای ویزیت ماهیانه و یا دوره‌ای کودک است، برای او شرح دهید که این ملاقاتها به منظور آگاهی از میزان رشد طبیعی او است و تنها می‌خواهید از سلامت کامل او باخبر شوید. به همین دلیل، «پزشک تو را معاینه می‌کند و سئوالهایی از ما می‌پرسد.» اگر هدف از معاینه، تشخیص و درمان نوع بیماری کودک و یا مسائل مربوط به آن است، پدر و مادر می‌توانند با زبانی ساده و در حد فهم کودک و به دور از هرگونه فشار و اضطرابی نیاز به معاینه را برای کودک روشن کنند. آنها باید به کودک تفهیم کنند که پزشک قصد کمک به آنها را دارد. 

در کودک احساس گناه ایجاد نکنید.

سعی کنید طوری درباره کودک و نوع بیماری اش صحبت کنید که او مشکل خود را ناشی از اشتباه و کوتاهی‌ای که احتمالاً او انجام داده است، نداند. پدر و مادر می‌توانند این اطمینان را به کودک بدهند که هر کسی ممکن است در طول عمر خود بارها مریض شود، ولی ما خیلی خوشبختیم که می‌توانیم با مراجعه به پزشک متخصص درصدد درمان و بهبود بیماری‌هایمان برآییم. در این گونه موارد، می‌توانید از دوستان و آشنایانی که قبلاً دچار وضعیتی مشابه فرزند شما بوده‌اند، کمک و راهنمایی بگیرید، زیرا گاهی دانستن این مطلب که کودکان دیگر نیز به این بیماری مبتلا شده‌اند، می‌تواند در شیوه رویارویی شما و فرزندتان با آن بیماری کمک موثری باشد. 

کودک را گرامی بدارید.

اگر فرزند شما هنگام تزریق آمپول و یا واکسن از سوی دوستان، هم کلاسیها و یا حتی مربیان و افراد بزرگسال دیگر مورد نکوهش و تمسخر قرار گرفته است، به حمایت بیشتری از سوی شما احتیاج دارد. برخی از شب ادراریها و خجالت کشیدنهای کودک از امر درمان، ناشی از عکس العمل و یا سرزنش سایرین است. درباره شیوه معاینه پزشک، توضیحاتی به کودک بدهید. 

آموزه‌های لازم مراجعه به پزشک را به کودک یاد دهید.

اگر معاینه‌های پزشک صرفاً یک ویزیت ماهیانه و یا دوره‌ای است، می‌توانید انجام مراحل مختلف آن را بر روی یک عروسک به کودک نشان دهید. به او یاد بدهید که چگونه قد و وزن اندازه گیری می‌شود، چگونه با یک چوب کوتاه درون دهان معاینه می‌شود، چگونه با یک چراغ قوه کوچک درون گوش، بینی و چشم دیده می‌شود، چگونه با گوشی مخصوص پزشکان صدای ضربان قلب او از پشت و سینه‌اش شنیده می‌شود؟ 

برای کودک شرح دهید که پزشک ممکن است ضربه‌ای آهسته به شکم او بزند و یا ممکن است از سر تا پای او را با دست معاینه کند. به او این اطمینان را بدهید که اگرچه پزشکان و پرستاران غریبه هستند، ولی اجازه دارند تمام بدن او را (از جمله اندامهای تناسلی و مقعد) معاینه کنند تا از سلامت کامل او مطلع شوند. 

سایر معاینه‌ها

اگر فرزند خود را برای درمان بیماری خاصی نزد پزشک و متخصص می‌برید، احتمالاً خودتان نیز اطلاع چندانی از نوع بیماری کودک ندارید. در چنین شرایطی برای اطمینان حاصل کردن از مراحل درمان و انجام معاینه‌های پزشکی خوب است با یک پرستار متخصص مشورت کنید و آن گاه برنامه و شیوه کار تیم پزشکی را به زبان ساده و در حد فهم کودک برای او شرح دهید. پژوهشهای مختلف نشان می‌دهند که اگر کودک از چگونگی انجام کار و معاینه‌های پزشکی تا حد لازم مطلع و باخبر باشد، احساس امنیت بیشتری خواهد کرد و کمتر دچار ترس و اضطراب خواهد شد. سعی کنید در عین آن که با کودک یک‌رنگ و صادق هستید، از به کار بردن عبارتها و واژگانی که موجب ترس و وحشت کودک می‌شود، جداً بپرهیزید. 

پدر و مادر می‌توانند درباره روند درمان با فرزندشان صحبت کنند، ولی هرگز نباید وارد جزئیات دردآور پزشکی شوند. مرتباً این اطمینان را به فرزندتان بدهید که در تمام مراحل درمان نزد او خواهید بود و تا زمانی که کاملاً بهبود نیافته باشد، او را تنها نخواهید گذاشت. با انجام این کار کودکان شیوه اطمینان کردن به دیگران را می‌آموزند. اگر درباره بیماری فرزندتان چیزی نمی‌دانید، لزومی ندارد با اطلاعات و پاسخهای اشتباه خود باعث ترس و دلهره او شوید. بلکه بهتر است بگویید، «می‌توانیم تمام پرسشهای خود را یادداشت کنیم و از پزشک معالج تو بپرسیم ...» چنانچه یکی از معاینه‌های پزشکی، انجام آزمایش خون است، به کودک این اطمینان را بدهید که گرفتن مقداری خون از بدنش لطمه‌ای به او نخواهد زد. خیلی از کودکان تصور می‌کنند که «خون گرفتن» به معنای گرفتن تمامی خون بدن آنها است و آنها دیگر خونی نخواهند داشت. 

مشکلات کودک را به مرور و در جریان عمل حل کنید.

اگر موقعیت کودک اضطراری و حاد نیست، به کودک اجازه دهید تا با تهیه فهرستی از علائم بیماری و یا مراحل مختلف معاینه با پزشک همکاری کند، حتی والدین می‌توانند از کودک بخواهند نقش یک پزشک را بازی کند و فرد بیمار را مورد معاینه قرار دهد و با پرسشهای کودکانه خود جویای سلامتی بیمار شود. 

پاسخ گفتن به پرسشهای پزشکان را به کودک بیاموزید.

به فرزندتان یاد بدهید که چگونه به سئوالهای پزشک معالج خود پاسخ گوید و اگر می‌تواند بنویسد، نوع بیماری خود و مراحل درمان آن را یادداشت کند تا اگر در آینده بازهم دچار همان بیماری شد، با رعایت آن نکات درصدد درمان و بهبودی خود برآید. با تهیه این تاریخچه می‌توانید به اطلاعات مفیدی درباره سوابق بیماریهای فرزندتان نیز دست یابید. 

پزشک مناسبی انتخاب کنید.

پزشکی را انتخاب کنید که به شیوه ارتباط خود با کودکان اهمیت بدهد. از آن جایی که پزشک متخصص اطفال بهترین دوست و یاور پدر و مادر به شمار می‌رود، به همین دلیل باید در انتخاب آن نهایت توجه و دقت را مبذول داشت. به عبارت دیگر، والدین به پزشکی نیاز دارند که در عین لیاقت و کاردانی، مهربان و ملایم هم باشد و بتواند به راحتی با کودکان ارتباط برقرار کند. پزشکی که معاینه‌های خود را تند و با کمترین تاملی و بدون توجه به حالتهای روانی کودک انجام می‌دهد، بطور حتم می‌تواند دلهره و ترس شدیدی در دل کودک به وجود آورد که او را از معاینه‌های بعدی و رفتن به آن مطب بازدارد. از طرف دیگر، پزشکی که خیلی ساکت و آرام است و هیچ اشتیاقی برای آشنا شدن و ایجاد ارتباط با کودکان ندارد، مسلماً نظر کودک را جلب نمی‌کند. خوب است والدین از همان ابتدای کودکی فرزندشان، در انتخاب پزشک دقت داشته باشند. 

نیاز به عمل جراحی

اگر کودک در طول درمان خود نیاز به «عمل جراحی» دارد، توجه به نکات زیر می‌تواند سودمند باشد: 

۱ - مشکل را به زبان ساده برای کودک شرح دهید: سعی کنید با استفاده از جملات در حد فهم کودک علت جراحی را برای او شرح دهید. توجه داشته باشید هنگام صحبت از کلماتی مثل بریدن، پاره کردن، دوختن، بخیه زدن و مثل اینها استفاده نکنید، زیرا موجب ترس و دلهره شدید کودک می‌شود. 

۲ - ممکن است کودک تصور کند که عمل جراحی همراه با درد فراوان است: پدر و مادر باید این اطمینان را به کودک بدهند که یک فرد متخصص بیهوشی وجود دارد که قبل از عمل جراحی، بیمار را کاملاً به خواب عمیقی فرو می‌برد و او متوجه هیچ چیز نمی‌شود. بعد از عمل هم بیمار به تدریج از خواب بیدار می‌شود. توجه داشته باشید، ضمن صحبتهای خود حرفی از «گاز بیهوشی» نزنید، زیرا ممکن است کودک گاز خانگی را با گاز بیهوشی یکی قلمداد کند و بعدها دچار دردسر شوید. 

به کودک این اطمینان را بدهید که در تمام مراحل عمل جراحی نزد او خواهید ماند و پزشکان و متخصصان مختلف مواظب سلامتی او هستند و می‌تواند بعد از بیدار شدن، یک هدیه فوق العاده از شما بگیرد. در برخی موارد، ترس والدین از عمل جراحی عیناً به کودک انتقال می‌یابد و موجب از دست رفتن کنترل طرفین می‌شود. دقت داشته باشید در چنین شرایطی با «چهره ای شاد» و «صدایی آرام و متین» با کودک صحبت کنید تا آثار هر گونه ترس و اضطراب را در کودک از بین ببرید. بعضی اوقات لازم است که عمل جراحی بر روی مقعد و یا آلت تناسلی کودک انجام شود، در این حالت پدر و مادر می توانند به کودک تفهیم کنند که جای هیچ گونه ناراحتی و یا خجالت کشیدن وجود ندارد، زیرا پزشکان و پرستاران مجازند تمام اعضای بدن بیمار را مورد معاینه قرار دهند. 

۳ - آنچه را که پیش خواهد آمد، برای کودک به زبان ساده توضیح دهید: پدر و مادر می‌توانند با تهیه کتابها و یا منابع علمی ساده، کودک را نسبت به کارهای پزشکان و پرستاران کنجکاو و علاقه‌مند و او را با محیط درمانی آشنا سازند. اجازه دهید کودک یک روز قبل از جراحی محیط بیمارستان را ببیند و ترس و دلهره‌اش کاهش یابد. همچنین والدین می‌توانند با تهیه وسایل پزشکی پلاستیکی برای کودک، او را با پدیده معاینه و درمان آشنا کنند. توجه داشته باشید، زمانی که از بیماری و درمان صحبت می‌کنید، واژگان مناسبی به کار ببرید و با رفتار ملایم و متین خود ترس را از دل کودک دور سازید. 

۴ - یک روز بعد از جراحی: به کودک این اطمینان را بدهید که زمانی که از خواب بیهوشی بیدار شود، شما نزد او خواهید بود و چنانچه پزشک معالج او اجازه دهد می‌تواند برای استراحت و بهبودی کامل به خانه بیاید. 

 

منبع : http://daneshnameh.roshd.ir

 

تکرر ادرار در کودکان ، علل، تشخیص و درمان:

 

اگر دفعات  ادرار کردن کودک شما افزایش پیدا کرده است ،از تکرر ادرار رنج می برد .

فهمیدن تکرر ادرار در کودکان به شما کمک خواهد کرد ،تا به دنبال مسیر درستی از درمان باشید ؛ اگر کودکتان از تکرر ادرار شکایت دارد، ممکن است به علت استرس یا جهت جلب توجه والدین باشد.مهم است که نگرانی او را جدی بگیرید و وقت بیشتری برایش بگذارید.

 

 J7C+SFAAAAAElFTkSuQmCC مطالب آموزشی برای والدین - دکتر زهرا پورنصیری

 

علل تکرر ادرار در کودکان

1.عفونت مجاری ادراری

یکی از علائم عفونت مجاری ادراری، تکرر ادرار است. که هنگام ادرار کردن، با درد و احساس سوزش همراه می باشد.و تب و شکم درد نیز، از دیگر علائم آن است

2.یبوست 

 اگر کودک شما از یبوست رنج می برد، مدفوع انباشته شده، سخت می شود وروی مثانه خود فشار حس می کند ؛ این، به نوبه خود باعث اسپاسم مثانه، و منجر به تکرر ادرار می شود. بنابراین، اطمینان حاصل کنید که کودکتان غذای غنی از فیبر می خورد و به اندازه کافی آب می نوشد تا از یبوست جلوگیری شود.

یبوست ماندگار نشانه خوبی نیست شما باید از متخصص کودکان خود در مورد علت یبوست اطلاعات کسب کنید همچنین، چنانچه فرزندتان از درد هنگام دفع شکایت نمود، اگر کنترل حرکات روده ی خود را که موجب تکرر ادرار می شود، کنترل کند، ادرار دردناک خواهد بود.

 

 

+okFzWY4CfrgAAAABJRU5ErkJggg== مطالب آموزشی برای والدین - دکتر زهرا پورنصیری

یبوست کودک و فشار به مثانه

3- دیابت بی مزه

دیابت بی مزه، ناشی از کمبود مقدار هورمونی است که باعث بازجذب آب از کلیه میشود. اگر فرزند شما این شرایط را داشته باشد، مقدار قابل توجهی از ادرار رقیق شده همراه با تشنگی غیر قابل تحمل ،خواهد داشت.

علائم آن در مورد تکرر ادرار در کودکان عبارتند از:عطش به آب ،کم آبی، رشد ضعیف، تحریک پذیری، احساس سیری همیشگی، و تب بالا و گاه تشنج. علائم میتواند با سایر بیماریها به راحتی اشتباه شود.پزشک ممکن است آزمایش ادرار، و آزمایش خون را پیشنهاد کند.

4. اختلال نگه نداشتن ادرار

بعضی از کودکان عادت می کنند، که مثانه را به طور کامل تخلیه نکنند این حالت میتواند علل جسمی نداشته و صرفا ناشی از اختلال  رفتاری  کودک باشد، او ممکن است احساس کند حتی در کوتاه ترین زمانی که در دستشویی هست، چیزی را از دست می دهد کودکان ،با این وضعیت (یا رفتار) تمایل به ادرار کردن، فقط به اندازه ای که فشار روی مثانه خود را از بین ببرند ،دارند بنابراین، به مرور زمان، عضله اسفنکتر که به شما اجازه می دهد ادرار را نگه دارید، ممکن است بیش از حد فعال شود و باعث تکرر ادرار شود.

اگر فکر می کنید فرزند شما این شرایط را دارد، مهم است که به او در تشخیص شیوه های بهتر ادرار کردن کمک کنید. فرزندتان را تشویق کنید تا مثانه خود را کاملا خالی کند و برنامه ریزی کنید، تا هر دو تا سه ساعت یک بار حتماً ادرار نماید.

5. دیابت شیرین

ادرار زیاد ،نشانه ای از دیابت است که شامل تکرر ادرار با حجم زیاد نیز می شود ، علائم دیگری از دیابت ،عبارتند از :پلیدیپسیا (نوشیدن مایعات بیشتر از حد معمول، عمدتاً دارای تشنگی بیش از حد معمول)، پلی فاژی (افزایش ناگهانی اشتها) و کاهش شدید وزن؛ ادرار کودکان حاوی گلوکز و کتون است، که در ادرار کاملا قابل تشخیص است.اگر پزشک ،مشکوک به دیابت باشد، ممکن است توصیه کند که میزان قند خون ناشتا و غیر ناشتای کودک شما را اندازه گیری کند.

 

 

دیابت از عوامل تاثیر گذار در دفع مکرر ادرار

دیابت از عوامل تاثیر گذار در دفع مکرر ادرار

 

6. دفع کلسیم در ادرار:

دفغ زیاد کلسیم در ادرار به علت بیماریهای پاراتیرویید یا مصرف مکملهای کلسیمی یا گاهی دفع کلسیم بدون علت میتواند منجر به تکرر ادرار شود.

7. وولوواژینیتیس:

وولوواژینیتیس، تحریک پوست داخل و اطراف واژن برای دختران است؛ این بیماری، می تواند علایم شبیه به عفونت های دستگاه ادراری را ایجاد کند و ادرار مکرر یکی از آنهاست.

این وضعیت، معمولا در دختران قبل از بلوغ رخ می دهد زمانی که پوست در اطراف منطقه واژن ،به شدت حساس است. تحریک کننده های رایج ،مانند؛ صابون و شامپو ممکن است، موجب التهاب پوست و منجر به ولوواژینیت شود ؛ بهداشت دستشویی ضعیف، بدون پاک کردن و یا پاک کردن ناد

8.مثانه عصبی:

معمولا، به علت داشتن مثانه ای بیش از حد فعال است مثانه بیش فعال ، یک وضعیتی است که کودک شما می تواند کنترل کند این وضعیت، می تواند با نیاز به ادرار کردن ناگهانی بروز پیدا کند، که اغلب سبب خجالت کودک شما می شود. نشانه های آن،در کودکان می تواند شبیه به بزرگسالان باشد، اما ممکن است برای افراد کوچکتر اختلال ایجاد کند.

از آنجائیکه این شرایط ممکن است، به طور تصادفی باعث ایجاد مشکلات روزانه در مدرسه شود، ممکن است بر سلامت عاطفی و اجتماعی کودک تاثیر بگذارد مثانه ی بیش فعال، به ظاهر ممکن است به تکرر ادرار شباهت داشته باشد، اما چنین نیست در کودکان مبتلا به مثانه ی بیش فعال ،مشکل بیشتر طول می کشد چنین بچه هایی ،ممکن است هنگام عطسه، بی اختیاری ادرار را تجربه کنند و یا ممکن است دچار شب ادراری شوند و مثانه ی بیش فعال می تواند به علت، عفونت های دستگاه ادراری  یا مثانه عصبی باشد یعنی عصب کنترل مثانه،دچار اختلال باشد. 

در بعضی مواقع حجم مثانه کودک کمتر از معمول بوده و نمیتوتند ادرار با حجم زیاد را در خود نگه دارد.به این گونه اختلال مثانه ،مثانه اسپاستیک میگویند.

9. کرمک :

شاید باور آن برای شما سخت باشد ولی گاهی وجودکرمک در ناحیه مقعد م تناسلی باعث تحریک مجاری ادرار و تکرر ادرار میشود

10. مصرف  داروها یا نوشیدنیها ی مدر

11. انسداد ناکامل در پیشابراه :

مثل بزرگی پروستات در آقایان یا وجود دریچه یشابراه خلفی در کودکان پسر

12. وجود التهاب در ارگانهای اطراف مثانه :

مثل التهاب اپاندیس ،عفونت های لگنی در خانمها

13/وجود توده در شکم:

که باعث فشار به مثانه م کاهش حجم آن شده باشد

 

علائمی که ممکن است با ادرار مکرر رخ دهد

ادرار مکرر، اغلب نشان دهنده ی یک وضعیت پزشکی اساسی است که نیاز به درمان پزشکی دارد این امر در اغلب موارد تکرر  در ادرار همراه با علائم دیگر است، که اجازه می دهد پزشک برای انجام تشخیص افتراقی دلیل داشته باشد.

علائم دیگر ،ممکن است شامل احساس سوزش در هنگام عبور ادرار از مجاری، تب، درد در هنگام ادرار، درد شکم و نیاز فوری به ادرار کردن باشد ممکن است تغییر در ظاهر ادرار نیز وجود داشته باشد ؛ ادرار ،ممکن است تیره بوده و بو داشته باشد همچنین ممکن است موارد خیس شدن رختخواب، تشنگی ناشناخته یا کاهش ناگهانی وزن وجود داشته باشد , این علائم، نشان می دهد که تکرر ادرار  نیاز به تشخیص و درمان مناسب دارد.

 

 

 درد شکم و تب نشان دهنده ی نیاز به تشخیص و درمان تکرر ادرار

درد شکم و تب نشان دهنده ی نیاز به تشخیص و درمان تکرر ادرار

 

تشخیص  تکرر ادرار در کودکان

1. تست ادرار:

اگر کودک شما علائم تکرر ادرار را با سیستم های همراه یا بدون آن نشان می دهد، توصیه می شود به متخصص کودکان  مراجعه کنید.در اغلب موارد ،پزشک متخصص کودکان  ممکن است یک آزمایش کامل ادرار برای تشخیص تکرر ادرار پیشنهاد دهد.

2. کشت ادرار:

اگر علائم ،همچنین به نفع عفونت دستگاه ادراری باشد، متخصص کودکان  ممکن است آزمایش کشت ادرار را همراه با ادرار انجام دهد که در شناسایی باکتری هایی که باعث عفونت می شوند کمک خواهد کرد.

3. آزمایش خون:

از سوی دیگر، اگر پزشک احساس کند کودک شما ممکن است دیابت داشته باشد، پیشنهاد می کند که ،یک آزمایش خون انجام شود او از کودک شما خواهد خواست که برای آزمایش خون ناشتا و غیرناشتا آزمایش دهد پس، اطمینان حاصل کنید که به مشاوره ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود مراجعه کنید.

معالجه ی ادرار مکرر و راههای درمان تکرر ادرار کودکان

درمان اصلی درمان بیماری زمینه ای است.

شایع ترین علت تکرر ادرار عفونت ادراری است به همین دلیل پزشکان، آنتی بیوتیک را برای حل عفونت تجویز می کنند ،اگر بروز مشکل به علت بهداشت نامناسب باشد، باید کودک را به روش صحیح تمیز کردن قسمت تناسلی خودش آشنا کنید.

یکی دیگر از ابعاد مسئله اینجا، این است که کودکان را تشویق به عادت سالم دستشویی کردن کنید شما باید فرزند خود را برای استفاده از توالت هر دو تا سه ساعت تشویق کنید .

درمان کودکان مبتلا به دیابت قندی  ،نیاز به پیگیری رژیم غذایی مناسب، نظارت منظم بر میزان قند خون و استفاده از داروهایی نظیر انسولین دارد که، سطح قند خون را متعادل می کند.

 

 

Screen-Shot-1398-02-15-at-11.45.23-AM مطالب آموزشی برای والدین - دکتر زهرا پورنصیری

تشویق کودکان به دستشویی کردن

 

پیشگیری از تکرر ادرار در کودکان

جلوگیری از ادرار مکرر در کودک، اغلب شامل اقدامات مختلف است این ،به علت اصلی تناوب تکرر ادرار کمک می کند، که چیزی جز علامت مشکل باقی نماند.در اینجا چند نکته برای جلوگیری از مشکل تکرر ادرار در کودک شما وجود دارد:

  • درمان کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 نیاز به پیگیری رژیم غذایی مناسب، نظارت منظم بر میزان قند خون و استفاده از داروهایی نظیر انسولین دارد که سطح قند خون را متعادل می کند.
  • رعایت بهداشت مناسب ضروری است.
  • کودک خود را از ابتدا آموزش دهید تا اهمیت تمیز کردن ناحیه تناسلی خود به درستی بعد از استفاده از توالت در هر زمان، چه در زمان ادرار یا چه در زمان مدفوع انجام دهد.
  • آب صابون و مواد شیمایی ممکن است ناحیه تناسلی را تحریک کند از این رو، برای جلوگیری از این امر عدم استفاده از صابون و سایر مواد شیمایی برای شستن ناحیه تناسلی توصیه می شود.
  • اجتناب از پوشیدن لباس های تنگ برای دختران.
  • اگر کودک شما پوشک به پا داشته باشد، پوشک را به طور مرتب عوض کنید.
  • کمبود آب بدن، می تواند عفونت باکتریایی ایجاد کند.
  • به عنوان یک دستورالعمل کلی، فرزند خود را تشویق کنید، تا ادرار را فراموش نکند و مثانه خود را کامل خالی کند.

 

8HDFqnX5OOjjcAAAAASUVORK5CYII= مطالب آموزشی برای والدین - دکتر زهرا پورنصیری

آموزش رعایت بهداشت به کودک برای جلوگیری از تکرر ادرار

 

پولاکیوریا در کودکان

پولاکیوریا ،حالتی است که با تکرر ادرار روزانه سر و کار دارد و به طور کلی بر کودکان در گروه سنی بین سه تا هشت سال تأثیر می گذارد کودک مبتلا به این بیماری ،ممکن است اغلب حس ادرار داشته باشد، حتی اگر که مقدار ادرار خیلی کم باشد.

علت پولاکیوریا ناشناخته است، اما ممکن است 10 تا 30 بار در روز به ادرار کردن نیاز داشته باشد.به زبان ساده پولاکیوریا یک وضعیت خوش خیم است و اغلب به نظر می رسد در این عارضه ازیاد ادرار در کودک نو پا مشاهده می شود ؛ اغلب، نیاز به ادرار کردن داشته، و علائم اساسی دیگر وجود ندارد.پزشکان به درمان پولاکیوریا با دارو اعتقاد ندارند، زیرا این وضعیت از حدود سه تا 12 ماه به طور خود به خودی بهبود می یابد.

علائم پولاکیوریا در کودکان

کودکانی که علائم پولاکیوریا را بروز می دهند، ناراحتی دیگری ندارند به این دلیل است که، بعضی از پزشکان می توانند آن را تشخیص دهند همانطور که قبلاً گفته شد، پزشکان معتقدند پولاکیوریا به علت استرس نیز اتفاق می افتد برخی از علائمی که باعث ایجاد پولاکیوریا می شوند، عبارتند از:

تغییر متمایزی در الگوی نگهداری ادرار:اکثر کودکان مبتلا به پولاکیوریا در حالت معمول و روزمره مثانه خود اختلال نشان می دهند گاهی اوقات، حتی جَوِ مدرسه آنها نیز ممکن است تحت تاثیر قرار بگیرد.

کمترین فاصله دفعات ادرار کردن حدود 15 تا 20 دقیقه است، اما ممکن است به هر 5 دقیقه نیز سریع باشد، این وضعیت در میان کودکان 5 تا 6 ساله رایج است، اما می تواند در هر زمان از سن سه تا هشت سال رخ دهد؛ هر بار مقدار تخلیه ادرار نسبتا کم است، و رنگ ادرار، جریان و بوی آن هیچ تغییری را نشان نمی دهد. ادرار ،ممکن است در شب نیز مکرر باشد، که منجر به شب ادراری می شودبا این حال، هربار ادرار ممکن است به اندازه ادرار روزانه باشد.

  • کودکان نشانه های بی اختیاری را نشان نمی دهند.
  • هیچ تغییری در کار کردن شکم وجود ندارد.
  • درد شکمی یا دیسوری وجود ندارد.
  • الگوی طبیعی نگهداری ادرار کودک شما.
  • چه زمانی متوجه شدید که تغییرات مثبت در مثانه چیست؟
  • هیچ پیش زمینه عفونت ادراری وجود داشته؟
  • تعداد و فراوانی دفع:
  • اگر کودک شما علائم پلیدیپسی، درد شکمی یا درد پهلو را نیز نشان می دهد.
  • هیچ نشانه ای از دیسوری دارد؟

 تکرر ادرار در پسران:

اگر متوجه شدید فرزندتان 6 تا 7 بار در ساعت ادرار کرده است، این مورد تکرر ادرار است. همانطور که قبلا ذکر شد، پسران به نسبت دختران کمتر مبتلا به UTI می شوند با این حال، آنها می توانند به عفونت ابتدای آلت تناسلی مبتلا شوند این ،باعث می شود که التهابی ایجاد شود، که منجر به تکرر ادرار شود.

در مورد پسرانی نیز که از یبوست رنج می برند، شما می توانید با اطمینان از خوردن یک رژیم غذایی غنی از فیبر و نوشیدن مقدار زیادی آب، از بهبود آن اطمینان حاصل کنید با این حال، اگر تکرر ادرار با درد و ناراحتی همراه باشد، شرط احتیاط است که فرزندتان را برای ارزیابی به یک متخصص کودکان ببرید. این، می تواند یک عفونت در مثانه یا مجرای ادرار باشد همچنین، تشنگی غیر قابل کنترل ، می تواند نشانه ای از دیابت باشد.